Centrum Wyzwań Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego na zlecenie fundacji LOTTO „Milion Marzeń” oraz Ministerstwa Sportu i Turystyki w raporcie z badania aktywności fizycznej gimnazjalistów pod kątem „odpadania” z ze sportu pt.”(Bez)powrotnie utracona aktywność”, stwierdza, że proces ten zaczyna się już w szkole podstawowej. Już w klasach V-VI regularnie ćwiczy 45,2% chłopców oraz 30,9% dziewczynek. Z kolei w gimnazjum przychodzi juz prawdziwy kryzys: 28,5% chłopców w wieku 13-14 lat deklaruje, że przynajmniej godzinę dziennie poświęcili na umiarkowaną aktywność fizyczną, dziewcząt raptem 23%. Później jest tylko gorzej!
Dlaczego tak się dzieje i czy możemy to zmienić?
Oczywiście można zrzucić to na karb XXI wieku – doby nowych i ogólnodostępnych technologii. Już nie tylko telewizora, ale też mediów społecznościowych, snapchatów, gier komputerowych dostępnych nie tylko z komputerów, ale i telefonów i innych mediów.
W wirtualnym świecie jedynym ruchem palca możemy wykonać potrójne salto, w 15 minut możemy wygrać mistrzostwa świata w piłce nożnej i pobić rekord olimpijski, jednocześnie prowadząc cztery konwersacje z przyjaciółmi na czacie. Po co komu zatem wysiłek fizyczny wymagjący samozaparcia, konsekwencji i dużo większego nakładu sił niż wduszenie kombinacji przycisków na padzie konsoli?
Najlepiej zaakceptować, że tak po prostu jest i zrzucić odpowiedzialność za ten stan rzeczy na wszystkich i wszystko dookoła. A potem usiąść obok dziecka na kanapie i chwycić za drugiego pada.
Niestety wielu rodziców postępuje właśnie w ten sposób, robiąc krzywdę sobie i swojemu dziecku.
Fot. Aktywność fizyczna dzieci
Małpy i tancerze
Na przełomie lat 80. i 90. grupa włoskich neuropsychologów dokonała wiekopomnego odkrycia. Obeserwująć grupę naczelnych, odkryli pierwotny i główny systemem bezpośredniego „uczenia się” przez mózg zachowań, emocji i przetwarzania informacji. Odkrycie to dotyczyło grup neuronów lustrzanych u małp.
Naukowcy zaobserwowali, że gdy badana małpa wykonuje dość złożoną czynność, uaktywnia się u niej pewna grupa komórek nerwowych. Ta sama grupa reaguje także wtedy, gdy małpa obserwuje ten sam ruch wykonywany przez inną małpę. Okazało się, że podobne funkcje grupy neuronów istnieją także u ludzi.
Co to dla nas oznacza? Otóż okazuje się, że jeśli obserwujemy zachowanie innej osoby, to w naszym mózgu zachodzi swoista symulacja. Nasze „centrum dowodzenia” pozwala nam odtworzyć automatycznie zachowanie innej osoby łącznie z jej uczcuciami.
Temat neuronów lustrzanych trafił też do sportu. Przeprowadzono badania na dwóch grupach – tancerzach baletu i capoeiry i ludziach, którzy z tańcem nie mieli styczności. Celem badania była próba oceny, czy na proces zachodzący w mózgu podczas obserwacji, ma wpływ zdobyta przez nas wcześniej wiedza, doświadczenie.
Uczestnikom pokazywano filmy, na których zarejestrowano taniec, a mózg skanowano za pomocą rezonansu magnetycznego.
Znacznie większą aktywność wykryto u tych, którzy z tańcem byli za pan brat, czyli u tancerzy. Okazało się, że system neuronów lustrzanych łączył obserwowane przez nich działania z ich osobistymi doświadczeniami, umiejętnościami i pobudzał ośrodki odpowiedzialne za odczuwanie.
Dzieci widzą, dzieci robią.
Nie trzeba chyba tłumaczyć, że system neuronów lustrzanych w relacji rodzic – dziecko ma wpływ na późniejsze zachowanie dzieci, także ich stosunek do sportu. I to nie tylko w tym wczesnym stadium wychowania.
Według wyników wspomnianych wcześniej badań Fundacji LOTTO, również młodzież gimnazjalna potrzebuje autorytetu do naśladowania. Zawuażono pewną korelacje. Najczęściej jeśli badany podejmował regularnie aktywność fizyczną, robił tak, bo w jego domu taki przykład dawali rodzice.
Ten mechanizm działa oczywiście w dwie strony. Zatem jeśli nawet zdajemy sobie sprawę z tego, że aktywność fizyczna jest czymś pozytywnym, ale stosujemy szereg wymówek, żeby jej nie podejmować, to uczymy tego samego naszego dziecka.
Wytrwałość dorosłych buduje wytrwałość dzieci
Jak zatem w najprostszy sposób nie zepsuć dziecka i pielęgnować jego entuzjazm do aktywności fizycznej?
Naukowcy z Japonii wykazali, że identyfikacja widza z profesjonalnym sportowcem, aktywizuje neurony lustrzane. Może zatem na początek, kiedy oglądamy telewizję, zamiast wybierać durną kreskówkę lub niezbyt wysokich lotów serial, zdecywować się na mecz piłki nożnej? Może obejrzeć film fabularny o dyscyplinie sportu, którą uprawia nasze dziecko? W końcu, może warto wybrać się w roli kibica na zawody sportowe, aby poczuć dobrą energię i atmosferę wielkiego wydarzenia?
Jednak samym oglądaniem sportowców w akcji, nie zaszczepimy w dziecku miłości do aktywności fizycznej. Nie łudźmy się, to tylko dodatek. Żeby w przyszłości nasza pociecha nie zarzuciła sportu, na rzecz innych aktywności, powinna czerpać przykład od nas. To my możemy i powinniśmy być tym wspaniałym sportowcem, który pobudzi neurony lustrzane. Ważne tylko, żebyśmy byli konsekwentni i wytrwali.
Z tym niestety często bywa kłopot. Złapiemy bakcyla biegania na chwilę, a potem buty biegowe idą w kąt. Pojeździmy na rowerze przez sezon, a potem bicykl kurzy się w kącie piwnicy…
W drugiej części tekstu, który pojawił się na stronie BiegamBoLubię, udzielę kilku rad, jak być lepszym rodzicem, biegaczem. Jak być bardziej konsekwentynm i wytrwałym.
MOTYWACJA DO BIEGANIA. JAK BYĆ BARDZIEJ WYTRWAŁYM BIEGACZEM?
Fot. Aktywność fizyczna dzieci
Jagoda Nowik – dyplomowany psycholog sportu z wykształcenia i pasji do sportu. Do psychologii sportu zaprowadziły ją własne doświadczenia sportowe – trenowała akrobatykę sportową i zeglarstwo regatowe. Jest instruktorem sportu, obecnie biega, startując w biegach od 5km do maratonu. Wspiera sportowców w różnym wieku i róznych dyscyplin w sięganiu po rezerwy we własnej głowie. Prowadzi również warsztaty dla rodziców zawodników i trenerów oraz popularyzuje trening mentalny w sporcie amatorskim. Współautorka projektu „Głowa rządzi biegaczem” dla biegaczy amatorów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Kontakt: www.masterminds.com.pl, jagoda.nowik@masterminds.com.pl